Tabs: Blog | About Me |

Σάββατο, Νοεμβρίου 18

Της διαφθοράς το ... κάγκελο



Χθες συνάντησα πολλές ξενυχτισμένες φάτσες. Μου αφηγούνταν
(με εκείνον τον ελεγχόμενο θυμό, που καταφέρνει να δημιουργήσει μόνο η τηλεοπτική υποβολή) πως ο Μάκης ξεσκέπασε (πάλι;) τα λαμόγια.


Άσχετο ... αλλά καιρός να αλλάξει "συνταγή".
Ακόμη και εν Ελλάδι η φασολάδα κάποτε καθίσταται πληκτική.
Ωστόσο, η διαφθορά -που τόσο εξοργίζει το φιλοθεάμον κοινό- δεν είναι ένα περιθωριακό φαινόμενο ούτε προκύπτει με .. παρθενογένεση.
Αντίθετα αποτελεί μια σταθερή και οργανική συνιστώσα της οικονομικής και της πολιτικής ζωής στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες.
Και πηγάζει ή έστω μετουσιώνεται στην καθημερινότητά τους. Τόσο χαριτωμένα δε, συμβαίνει κάποιες φορές αυτό, που υποσυνείδητα όλοι μας γινόμαστε "ελεγχόμενα επιθετικοί" με την περιρρέουσα λαμογιά, ενθυμούμενοι στο βάθος ότι ευκαιρίας δοθείσης στην ρουτίνα μας διαπράττουμε παρόμοια ανοσιουργήματα. Ο διάλογος που παρακολούθησα χθες ήταν διαφωτιστικός. Σκηνικό το γραφείο μίας μεγάλης ιδιωτικής επιχείρησης. Πρωταγωνιστές: ο οικονομικός της σύμβουλος, ένας υπάλληλος του λογιστηρίου, η υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων και κάποιος από το διαφημιστικό τμήμα. Όλοι τηλεθεατές του Μάκη. Προσπαθούν να μου εξηγήσουν το εξωφρενικό της υπόθεσης:
- Μα το διανοείσαι; Πλαστά τιμολόγια στο δημόσιο; Μεταξύ κομμάτων και πολιτικών;
- Έκοβαν 18.000 Ευρώ και εισέπρατταν "μαύρα" πολλαπλάσια.
- Και μετά μιλάνε για λιτότητα και συγκράτηση των μισθών.
Βέβαια, αφού τα κονομάνε στην ... απέξω οι ίδιοι.
- Άσε που κόπτονται να πατάξουν τη φοροδιαφυγή.

- Και μέχρι τι ώρα κράτησε το πανηγύρι; τόλμησα να ρωτήσω.
- Εγώ πάντως άντεξα μέχρι τις 3.00, μου είπε ο της "δημιουργικής λογιστικής" υπεύθυνος.

- Και ξαγρυπνήσατε βρε παιδιά όλοι για να ... εκπλαγείτε
που ο δημόσιος τομέας ή έστω κάποιοι πολιτικοί αποφάσισαν
να σας "αντιγράψουν", είπα με ύφος μεταξύ σοβαρού και αστείου.
Γελάσαμε και το θέμα έληξε.
Ίσως επειδή όλοι είχαμε ένα βαθμό συναίσθησης της .. διαφθοράς μας.
Και φυσικά δεν επιμένω πως το να βάλεις το αγγελούδι σου με μέσο στον παιδικό σταθμό, ή το να "υπερτιμολογήσεις" την κατασκευή του σπιτιού σου ("εξαπατώντας μία Τράπεζα, και στην ουσία εξαπατώντας την ίδια σου την τσέπη) ή το να χρησιμοποιήσεις την γνωριμία σου με κάποιον υψηλά ιστάμενο για να βρεις δουλειά είναι εφάμιλλα του να καρπώνεσαι αμύθητα ποσά, σε βάρος του κάθε ταλαίπωρου φορολογούμενου. Είναι όμως μία καλή αρχή για να προσηλυτιστείς στο φαινόμενο της διαφθοράς και να νοιώσεις αρκούντως συνένοχος.
Και ως γνωστόν οι συνένοχοι έχουν μία ιδιότυπη αλληλεγγύη μεταξύ τους.


------------------------------------------------------------------------------------------

Μία ενδιαφέρουσα ανάλυση επιχείρησε πρόσφατα ο Γάλλος μελετητής Πιερ Λασκούμ στο βιβλίο του με τίτλο «Διαφθορά», όπου εξετάζει τις ποικίλες μορφές και πρακτικές της διαφθοράς και αναψηλαφεί γνωστές υποθέσεις από την πρόσφατη ευρωπαϊκή εμπειρία. Με την τοποθέτησή του αμφισβητεί ριζικά την καθησυχαστική αντίληψη, που βλέπει τη διαφθορά σαν μια περιθωριακή εκδήλωση, σαν ένα δευτερεύον παθολογικό σύμπτωμα που ταλανίζει περιστασιακά έναν κατά βάση υγιή οργανισμό. Ο Λασκούμ υπογραμμίζει ότι η διαφθορά είναι μια μόνιμη κατάσταση και θα πρέπει πλέον να θεωρείται ως ένας γενικευμένος τρόπος δράσης, ακριβώς επειδή απαντάται όχι μόνο στους δημόσιους και τους ιδιωτικούς θεσμούς, αλλά και στις μεταξύ μας κοινωνικές σχέσεις.
Ακολουθεί ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα:

Εδώ και δέκα χρόνια, έχει αναπτυχθεί στη Γαλλία, όπως είχε συμβεί προηγουμένως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μια σημαντική τάση να εμπλέκονται πολιτικοί και γενικοί διευθυντές επιχειρήσεων σε ενέργειες που σχετίζονται με τη «διαφθορά». Πιο συγκεκριμένα, με αυτή τη λέξη-κατηγορία στιγματίζονται διαφόρων ειδών δραστηριότητες που είναι παράνομες ή θεωρούνται παράνομες. Πρώτα απ' όλα, ενοχοποιείται στα μάτια της κοινής γνώμης μια ολόκληρη σειρά από ατομικές πρακτικές, όπως ο προσωπικός πλουτισμός, η ευνοιοκρατία για τους οικείους ή τους φίλους, η αθέμιτη απόκτηση κονδυλίων για την κάλυψη των εκλογικών δαπανών κ.λπ. Πέρα όμως από τη διαφθορά των προσώπων, τίθεται επίσης το ζήτημα της διαφθοράς των οργανισμών, είτε πρόκειται για κόμματα που αναζητούν χρηματοδοτικούς πόρους είτε για δημόσιες υπηρεσίες που δεν τηρούν τις προβλεπόμενες διαδικασίες, αλλά και γενικότερα το ζήτημα της διαφθοράς των πολιτικών θεσμών, όταν συμβάλλουν στο θρίαμβο του ιδιωτικού συμφέροντος εις βάρος του γενικού συμφέροντος. Τέλος, κατονομάζονται επίσης ως ένοχες οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν τη διαφθορά για να επιτύχουν τους οικονομικούς στόχους τους. Σε αυτό τον τομέα, τα οικονομικά συμφέροντα και η κατάχρηση εξουσίας συμβαδίζουν. Ομως, οι δυο αυτές διαστάσεις δεν είναι σαφώς καθορισμένες, το κέρδος που προσδοκά ο διεφθαρμένος δεν είναι αναγκαία άμεσο και τα αναμενόμενα οφέλη δεν έχουν συστηματικά χρηματική μορφή. Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο η διαφθορά να έχει τη μορφή της αμοιβαίας εξυπηρέτησης, η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί μακροπρόθεσμα και δύσκολα αποτιμάται χρηματικά. Οσο για τη δύναμη της επιρροής, συχνά είναι δύσκολο να χαραχτούν τα όρια ανάμεσα σε μια νόμιμη πρακτική και στην κατάχρηση εξουσίας. Μια λέξη ή ένα τηλεφώνημα μπορεί να έχουν καθοριστική επίδραση στη λήψη μιας απόφασης, χωρίς παρ' όλα αυτά να αφήσουν απτά ίχνη.

Ο όρος «διαφθορά» είναι θύμα των αμφισημιών που έχει η έννοια αυτή στην καθομιλουμένη. Σήμερα χρησιμοποιείται, ιδίως από πολλούς δημοσιογράφους και πολιτικούς παράγοντες, σαν μια γενική έννοια που συμπεριλαμβάνει όλες τις μορφές κατάχρησης εξουσίας, είτε στον δημόσιο
είτε στον ιδιωτικό τομέα. Ο όρος αποκτά ακόμα πιο ευρεία σημασία, όταν χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει μια συμπεριφορά στα όρια της νομιμότητας από ανθρώπους που κατέχουν κάποιο πολιτικό ή διοικητικό αξίωμα (προνομιακή πληροφόρηση για τη δημιουργία θέσεων εργασίας ή για χωροταξικά σχέδια, φορολογικοί διακανονισμοί) ή κάποια σημαντική θέση στους κόλπους μιας επιχείρησης (παραποίηση λογιστικών στοιχείων, φοροδιαφυγή). Η διαφθορά σε αυτές τις περιπτώσεις γίνεται συνώνυμη της παρέκκλισης, χωρίς όμως να προσδιορίζεται με σαφήνεια η νόρμα βάσει της οποίας αξιολογείται αυτή η συμπεριφορά. Τέλος, πρέπει να επισημάνουμε ότι ουσιαστικά η κοινωνική προσοχή στρέφεται στην πολιτική διαφθορά, ενώ δεν δίνεται τόσο μεγάλη σημασία στη διαφθορά στην οποία ενέχονται ιδιωτικοί παράγοντες και ιδίως αυτή που υφίσταται στις σχέσεις ανάμεσα σε επιχειρήσεις. Παρόλο που οι πρακτικές αυτές εξακολουθούν να είναι ελάχιστα ορατές, καθώς οι καταγγελίες εναντίον τους είναι λιγότερες και πιο δύσκολο ν' αποδειχτούν, είναι εξίσου σημαντικές. Πράγματι, είναι αλληλένδετες με τις ανταγωνιστικές συγκρούσεις και τους ελιγμούς που αποσκοπούν στον έλεγχο της αγοράς. Ο νόμος της ζήτησης και της προσφοράς ισχύει και στη διαφθορά, με τη ζήτηση να πηγάζει από τους παράγοντες της οικονομίας και με την προσφορά να βασίζεται στην απληστία όσων ασκούν πολιτικά λειτουργήματα.

Αν τη δούμε κάτω από αυτό το ιδιαίτερα διευρυμένο πρίσμα, η διαφθορά υποδηλώνει δυο είδη παρεκκλίσεων. Πρώτα απ' όλα, τη συμπεριφορά αυτού που κατέχει εξουσία και, μέσα στα πλαίσια των καθηκόντων του δημοσίων ή ιδιωτικών, χρησιμοποιεί τη θέση ισχύος του για να παραβιάσει κάποιον κανόνα είτε προς όφελός του είτε προς όφελος κάποιου άλλου ατόμου ή οργανισμού. Δεύτερον, η διαφθορά ισοδυναμεί με μια πιο ευρεία έννοια, η οποία υποδηλώνει την παράκαμψη ή τη διαστρέβλωση κάποιας επαγγελματικής νόρμας (καλή πίστη στις συναλλαγές) ή κάποιας ηθικής αρχής (ισότιμη αντιμετώπιση), που η τιμωρία τους δεν έχει καθοριστεί με ακρίβεια.

Πρώτα απ' όλα, οι μορφές διαφθοράς κλιμακώνονται, από κανονιστική άποψη, ανάμεσα σε δυο ακραίους πόλους. Στη μια μεριά, υπάρχουν οι ποινικές παραβάσεις, που καθορίζουν μια συγκεκριμένη συμπεριφορά και την τιμωρία της (ενεργητική και παθητική διαφθορά, ανάμειξη σε αθέμιτες συναλλαγές, δωροληψία, παρεμπόδιση της ισότητας των ευκαιριών στις αγορές, συνενοχή πρώην δημοσίων λειτουργών). Στο άλλο άκρο, βρίσκεται η κοινωνικά αμφιλεγόμενη συμπεριφορά, που όμως ο τρόπος τιμωρίας της παραμένει απροσδιόριστος (lobbying, φοροδιαφυγή, ίδρυση εταιρειών offshore για τη συγκρότηση μαύρων ταμείων, δώρα που στο τέλος του έτους προσφέρει μια επιχείρηση σε κάποιο δημόσιο λειτουργό ή σε κάποιον εκλεγμένο πολιτικό, μερικές περιπτώσεις δημοσίων λειτουργών που εγκαταλείπουν τον δημόσιο τομέα για να εργαστούν στον ιδιωτικό). Το δίκαιο είναι επομένως ο ερμηνευτής της ιεραρχίας των κοινωνικών συμφερόντων και αξιών που θεωρούνται ότι χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας σε μια δεδομένη χρονική περίοδο και σε ένα δεδομένο τόπο. Για παράδειγμα, τυποποιεί τη διαφορά ανάμεσα στη διαφθορά που τιμωρείται και το χρηματισμό ή ανάμεσα στην ευνοιοκρατία και την ύπαρξη εκλογικής πελατείας.

Σημείωση: Η φωτογραφική "επένδυση" ομοιάζει ασύνδετη ... αλλά δεν είναι :))

Σημείωση δεύτερη: Επειδή ο oistros είναι ... "ανανεώσιμη πηγή ενέργειας" θα του επιτρέψετε να απουσιάσει για λίγες μέρες.

Ετικέτες

buzz it!


Permalink για το "Της διαφθοράς το ... κάγκελο"

5 Comments:

Anonymous phivos said...

Η διαφθορά είναι οργανικό και απαραίτητο στοιχείο του οικονομικού συστήματος μέσα στο οποίο αναπτύσσονται οι ανθρώπινες κοινωνίες τα τελευταία 2-3 χιλιάδες χρόνια. Αρα δεν υπάρχει λόγος ούτε έκπληξης, ούτε απορίας που υπάρχει.

Ενα άλλο σημαντικό στοιχείο του ίδιου οικονομικού συστήματος είναι η υποκρισία. Και όσοι δεν το έχουν καταλάβει - γιατί ακριβώς από υποκρισία το σύστημα, άλλα τούς ταΐζει - εκπλήσσονται που κάποτε ανακαλύπτουν την διαφθορά!

Εκεί που υπάρχει ένα σημαντικό λάθος είναι στο: "τη συμπεριφορά αυτού που κατέχει εξουσία και, μέσα στα πλαίσια των καθηκόντων του δημοσίων ή ιδιωτικών, χρησιμοποιεί τη θέση ισχύος του για να παραβιάσει κάποιον κανόνα είτε προς όφελός του είτε προς όφελος κάποιου άλλου ατόμου ή οργανισμού".
Αν κατέχει εξουσία (ε-ξ-ο-υ-σ-ί-α), αυτή ακριβώς είναι η δουλειά του. Να λεηλατεί! Αν μού έγραφες "η συμπεριφορά αυτού που βρίσκεται σε μια δημόσια θέση, εντεταλμένος να διαχειρίζεται τα κοινά και, μέσα στα πλαίσια των καθηκόντων του...", τότε να το συζητούσαμε.

Υ.Γ. Καλή είσαι! Πετάς ένα post που σηκώνει τόση κουβέντα και φεύγεις διακοπές!

11:53 π.μ.  
Blogger Maria-Maria said...

Της διαφθορας το καγκελο ....

Ωραιο θεμα για συζητηση.Δυσκολο ομως να γραψει κανεις οταν βλεπει τη διαφθορα να τον-την αγγιζει, καισυνειδητοποιει οτι τελικα χωρις αυτη δεν γινεται η δουλεια .

Και αν αυτη η δουλεια εχει να κανει με ολα οσα προανεφερες, ειναι επιλογη σου-μας.

Οταν εχει να κανει με πολυ σημαντικα θεματα που ξεπερνουν τα ορια ολων οσων προανεφερες, τοτε το να μπει κανεις στο ...συστημα ...της διαφθορας , δεν ειναι επιλογη , ειναι μονοδρομος.Και οταν ο μονοδρομος οδηγει σε κατι πολυ ιερο(με βαση προσωπικα κριτηρια) , τοτε καποιες φορες ευγνομωνουμε που υπαρχει και αυτο το ανυπαρκτο και ταυτοχρονα πολυ υπαρκτο ...παραθυρο της διαφθορας.

Οταν ολα δεν ειναι θεωρια..αλλα πραξη, τα συναισθηματα ειναι αναμεικτα

6:36 μ.μ.  
Blogger ovi said...

:)

12:32 π.μ.  
Blogger VITA MI BAROUAK said...

Για άλλη μια φορά διέπρεψες!
Κάποιοι θεωρητικοί υποστηρίζουν ότι η διαφθορά είναι απαραίτητο συστατικό του συστήματος ώστε η παραγωγή να τρέξει πιο γρήγορα…

3:08 μ.μ.  
Blogger homelessMontresor said...

Διάβασα πολλά ποστ επι του θέματος, αλλά είχες δεν είχες έγραψες ενα από τα πληρέστερα κείμενα.
Καλή ανανέωση εύχομαι!!!

1:33 μ.μ.  

Δημοσίευση σχολίου

Links to this post:

Δημιουργία Συνδέσμου

<< Home